SnijbietBeta vulgaris var. cicla

Snijbiet aanvaardt zowel zon als halfschaduw, wat haar tot een van de zeldzame productieve groenten maakt voor een hoek van de moestuin die ’s namiddags door een haag of een muur wordt beschaduwd. Ze verkiest een diepe en koele grond, verdraagt onze zware klei beter dan de meeste bladgroenten, en heeft alleen een hekel aan stilstaand water. Zet haar na een goed bemeste teelt, kool of pompoen, en nooit na spinazie of rode biet, haar neven, om de mineervlieg en bodemziekten te vermijden. Aan de rand van het bed beschaduwen haar grote bladeren nuttig de voet van de stokbonen.

Maak 25 cm diep los met een woelvork, want snijbiet vormt een vlezige penwortel die diep gaat. Werk drie tot vier kilo rijpe compost per vierkante meter in en hark de oppervlakte fijn voor een regelmatig zaaibed. In de zure gronden van de Ardennen of de Kempen past een gift kalk of houtas in de voorafgaande herfst haar goed, want snijbiet houdt van neutrale tot licht kalkhoudende grond. Op dichtslaande leem verhindert een lichte mulch van gezeefde compost op de rij na het zaaien de korst die de opkomst blokkeert.

Zaai in volle grond van april tot juli, zodra de grond 10 °C haalt, in de praktijk na 10 april in het centrum van het land. Elk « zaadje » is een kluwen met meerdere zaden: leg ze om de 10 cm in een voor van 2 cm diep, in rijen met 40 cm tussenruimte, of in pollen van twee of drie om de 35 cm. Bedek, druk aan en houd vochtig tot de opkomst, na acht tot vijftien dagen. Twee zaaisels volstaan voor het hele jaar: een rond 20 april voor de zomer, een rond 15 juli voor herfst en winter.

Om al eind mei te plukken, zaait u in maart onder glas of op een koele vensterbank, een zaadkluwen per potje van 7 cm, bij 15-18 °C. Houd slechts één zaailing over, of twee voor rassen met fijne stelen bestemd voor het plukken van jong blad. Hard af vanaf begin april onder koud glas. Snijbiet die voor zes weken potje wordt uitgeplant en zonder de kluit te breken, vertoont geen enkele vertraging, in tegenstelling tot wat men vaak leest. Vermijd echter dat ze in het potje aanhoudende koude onder 5 °C ondergaat: de tweejarige plant zou dat voor een winter houden en in juni in zaad schieten.

Wanneer de ter plaatse gezaaide planten vier bladeren hebben, dunt u uit tot een plant om de 35 tot 40 cm voor rassen met dikke stelen, 20 cm voor snijbiet om te snijden. De uitgetrokken planten verspeent u dezelfde avond elders, de wortel goed diep met de pootstok gezet, of eet u als jonge scheuten. Plant de potjes en de planten uit de handel van april tot augustus, de wortelhals precies op het niveau van de grond, in een vooraf begoten gat. Druk aan en giet nog een liter per plant. Een lichte mulch van gedroogd grasmaaisel de dag nadien beschermt tegen dichtslaan en slakken.

Snijbiet slaagt heel goed in een bak van 30 cm diep, een plant om de 25 cm, of één plant in een pot van 25 cm diameter voor de gekleurde rassen, die even decoratief als productief zijn. Vul met potgrond verrijkt met een derde compost op kleikorrels, zet in de zon of halfschaduw, en giet zodra de oppervlakte droog is, om de twee dagen in de zomer. Een vloeibare organische meststof om de drie weken ondersteunt de herhaalde plukbeurten. Een beschutte bak tegen een muur komt de winter door en geeft in maart opnieuw blad.

De eerste fout is te dicht zaaien zonder uit te dunnen: de meervoudige zaadkluwens geven dichte pollen van schrale bladeren. De tweede is zaaien in koude grond in maart of de potjes te vroeg uitplanten, wat een vroeg doorschieten veroorzaakt zonder stelen om te oogsten. De derde is bij het oogsten het hart afsnijden in plaats van de buitenste bladeren te plukken. Tot slot planten veel tuiniers tien planten terwijl drie of vier een gezin voeden van eind mei tot december. Zaai weinig, dun flink uit, pluk vaak.

Snijbiet overleeft een droge periode, maar haar stelen worden dan vezelig en bitter, en de plant bloeit. Giet in de zomer overvloedig een- tot tweemaal per week, acht tot tien liter per vierkante meter, aan de voet en bij voorkeur ’s avonds, en houd de bodem koel onder de mulch. Een week hitte zonder water in juli richt meer schade aan dan een maand regen. In pot controleert u elke dag. In voorjaar en herfst volstaat onze regenval bijna altijd. Bladeren die ’s middags slap hangen en ’s avonds weer oprichten, wijzen niet op een tekort, alleen een verwelking ’s morgens doet dat.

Zodra de planten 15 cm hoog zijn, mulcht u 5 cm dik met gedroogd grasmaaisel, stro of versnipperde bladeren, met de wortelhals vrij om rot te vermijden. Snijbiet is gulzig naar stikstof om haar blad te vernieuwen: een gietbeurt brandnetelgier verdund tot 10 % om de drie weken van juni tot september, of elke maand een handvol compost aan de voet, houdt een regelmatige productie in stand. Een plant waarvan de bladeren bleek worden, vraagt gewoon om voeding. Vermijd verse mest, die bladeren vol nitraten geeft en bladluizen aantrekt.

Snijbiet produceert des te meer naarmate u haar plukt. Neem per plant en per week twee of drie buitenste bladeren, door ze aan de voet met een droge zijwaartse beweging af te breken, of met een mes op 3 cm van de wortelhals, zonder ooit de vier of vijf bladeren van het hart aan te raken. Oude bladeren die blijven staan, vergelen en putten de plant uit: verwijder ze zelfs als u ze niet gebruikt. Verwijder elke bloemstengel, dik en zonder brede bladeren, zodra hij verschijnt, door hem vlak bij de grond af te snijden: de plant blijft dan nog weken produceren. Een vermoeide plant, volledig teruggesneden op 5 cm en met gier gegoten, loopt in tien dagen opnieuw uit.

De mineervlieg graaft van april tot juni bruine gangen in de bladeren: leg insectengaas over de jonge zaaisels, en snijd elk gemineerd blad af en vernietig het, eitjes inbegrepen, zodra u het opmerkt. Slakken vallen vooral de jonge planten aan: ruwe mulch, rapen in de schemering, valplanken. Bij een vochtige zomer bezaait cercospora de bladeren met ronde vlekken met een roodachtige rand; verlucht door ruim te planten, giet aan de voet, verwijder de aangetaste bladeren en verstuif een heermoesaftreksel. Zwarte bladluizen verjaagt u met de waterstraal of groene zeep aan 5 %. Een vruchtwisseling van drie jaar zonder rode biet of spinazie vermijdt het grootste deel.

Eind april: zomerzaaisel onder gaas tegen de mineervlieg. Mei: uitdunnen, mulchen, eerste pluk van de planten van maart. Juni tot augustus: regelmatig gieten, brandnetelgier, wekelijks plukken, bloemstengels verwijderen. Half juli: tweede zaaisel voor de herfst. September: de jonge zomerplanten uitplanten op de plaatsen die vrijkomen na de uien of de aardappelen. Oktober-november: overvloedige oogst; de bladeren die door de eerste vorst zachter werden, zijn uitstekend. December: dikke mulch van dode bladeren en dubbel vliesdoek over de planten. Maart: beschadigde bladeren opruimen en eerste pluk van de overwinterde stronk voor haar bloei in mei.

Pluk zodra de buitenste bladeren 20 tot 25 cm lang zijn, ongeveer acht weken na het zaaien, en ga door tot de strenge vorst. Snijbiet weerstaat -5 °C zonder bescherming en tot -10 °C onder een dik vliesdoek of een laag van 20 cm dode bladeren: in de meeste van onze winters overleeft een deel van de planten en geeft vanaf half maart opnieuw malse bladeren, voor ze in mei bloeit. Een koude bak of een lage tunnel verlengt de pluk de hele winter. Snijd de brede stelen en het groen apart, ze garen niet even snel. Voor heel jonge blaadjes in salade zaait u een snijras dicht en scheert u elke maand op 3 cm af.